«الشیخ ابا حاتم»؛ روایتی از یک شخصیت و جامعه‌ای درگیر بحران

این مستند که در قالب سینمای حقیقت ساخته شده، روایتگر شخصیتی شناخته‌شده در منطقه شادگان است؛ فردی که با حضور در میان مردم و فعالیت در فضای مجازی، تصویری متفاوت از خود ساخته و تلاش می‌کند مشکلات مردم را پیگیری کند.

سیدعدنان طاهری در این نشست، شکل‌گیری فیلم را حاصل علاقه به شخصیت «ابا حاتم» و تلاش برای شناخت او دانست و اظهار داشت: رسیدن به سوژه و جلب اعتماد او چند ماه زمان برد و فیلمبرداری از سال ۱۳۹۴ آغاز شد. گروه تولید در طول این مدت بارها به روستا محل زندگی او رفت‌وآمد کرد تا امکان ثبت زندگی و رفتارهای واقعی او فراهم شود.

وی بیان کرد: در مستند مشاهده‌گر، فیلمساز نمی‌تواند همه اتفاقات را طراحی کند و باید آماده ثبت لحظه‌های پیش‌بینی‌نشده باشد به همین دلیل دوربین در بسیاری از موقعیت‌های مهم خاموش نشد تا رفتار واقعی شخصیت از دست نرود.

طاهری تدوین را یکی از مهم‌ترین مراحل شکل‌گیری روایت دانست و توضیح داد که حجم بالای تصاویر، نیازمند بازبینی و انتخاب دقیق بود. 

به گفته او، ساز دستی «ابا حاتم» نیز به یکی از عناصر تکرارشونده فیلم تبدیل شد و در شکل دادن به فضای روایی اثر نقش پیدا کرد.

یک شخصیت در دل مسائل اجتماعی

در ادامه نشست، درباره دوگانگی شخصیت «ابا حاتم» و فاصله میان تصویری که از خود در جامعه ارائه می‌دهد و مشکلاتی که در زندگی شخصی با آن روبه‌روست، بحث شد.

کارگردان فیلم معتقد بود این شخصیت را نمی‌توان جدا از شرایط اجتماعی محل زندگی‌اش دید؛ مسائلی مانند کاهش منابع آب، بیکاری و تغییر معیشت مردم در پس‌زمینه روایت حضور دارند و شخصیت اصلی فیلم بخشی از این واقعیت اجتماعی را نمایان می‌کند.

طاهری همچنین بر اهمیت پژوهش پیش و حین تولید مستند تأکید کرد و گفت: مستندساز باید در کنار شناخت سوژه، حرمت و شأن او را حفظ کند و برای رسیدن به یک روایت جذاب، واقعیت را قربانی جذابیت نکند.

گفتنی است؛ پاتوق مستند «نمای کارون» با هدف نمایش، نقد و بررسی آثار مستند و انتقال تجربه میان مستندسازان و علاقه‌مندان این حوزه در حوزه هنری انقلاب اسلامی خوزستان برگزار می‌شود.